استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد قصرشیرین گفت: سال 1342 اگر چه سرآغاز دور تازه ای از تحولات سیاسی در ایران معاصر است ، اما خود ریشه در وقایع پیشین و به ویژه وقایع ابتدای دهه 1340 شمسی دارد که حرکت به سمت سیاسی شدن روحانیت و امتزاج دین و سیاست در سپهر سیاسی ایران است. 
ناهید قمریان در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهارداشت: تا قبل از این تاریخ با وجود حضور مقطعی روحانیت در عرصه تحولات سیاسی - اجتماعی کشور ، فضای کلی حاکم بر حوزه های علمیه و به ویژه دیدگاه مرجعیت، دوری از فضای سیاسی و دخالت نکردن روحانیت در سیاست و حکومت بود و حتی در مواقعی حمایت از شاه و حکومت مستقر را در راستای کمک به توسعه و ترویج دین و امنیت می دیدند. 
وی گفت: از این رو از زمان مرجعیت آیت الله حائری تا دوران آقای بروجردی به استثنای ارسال محدود بیانیه های نصیحت گونه به حکومت ، اثری از ورود روحانیت به مسائل سیاسی و حکومتی دیده نمی شود اما با فوت آیت الله بروجردی و زمزمه مرجعیت امام خمینی (ره) فضای حاکم بر حوزه علمیه و روحانیت تغییر می کند. 
وی افزود: این حادثه از یک طرف و فشار دولت دمکرات آمریکا برای انجام اصلاحات در ساختار سیاسی و اقتصادی کشورهای جهان سوم از جمله ایران سبب ایجاد تغییرات در فضای داخلی ایران و تشدید جهت گیری های سیاسی امام در قبال مسائل داخلی می شود و از جمله این مسائل لایحه انجمن های ایالتی ولایتی و ماهیت ضد دینی بود که این طرح ها با اعتراض شدید امام خمینی (ره) مواجه و سرمنشاء حوادث دیگری شد. 
این استاد دانشگاه ادامه داد: علاوه بر طرح و تصویب این لایحه غیردینی، جسارت رژیم در توهین به اعتقادات مذهبی مردم در حمله به مدرسه فیضیه قم و نیز در ابتدای سال 42 و آغاز ماه محرم در محدود کردن آیین های عزاداری و التزام روحانیت به سخنرانی نکردن علیه شخص اول مملکت سبب سخنرانی تند و جسورانه امام خمینی (ره) علیه شخص محمدرضا شاه شد که در نهایت عدم تساهل و تحمل رژیم ، منجر به دستگیری امام در بامداد 15 خرداد شد. 
قمریان گفت: اتفاقی که شعله خشم مردم مذهبی ایران را برافروخت و به ویژه در شهرهای قم و تهران مردم در قالب دستجات عزاداری و یا فردی به خیابان ها آمدند و برای اولین بار به طور مستقیم علیه ظلم و ستم شاه فریاد سردادند. 
وی افزود: اگر چه این تظاهرات توسط رژیم به خون کشیده شد و در پایان روز مردم به خانه هایشان بازگشتند ، اما 15 خرداد 1342 نمایانگر نقش و قدرت دین و جریان های مذهبی در تهییج افکار عمومی و تاثیرگذاری آن در عرصه تحولات سیاسی جامعه ایران است. 
وی اضافه کرد که خرداد 42 مصادف با ماه محرم بود و در این ماه احساسات مردم مذهبی ایران به اوج خود رسید و با یادآوری واقعه عاشورا و قیام امام حسین (ع) و درس ها و روایاتی که در طول تاریخ از اهداف این واقعه بازگو شده، روحیه مبارزه جویی در آنها تقویت کرد و در نهایت نیز مردم حاضر به پذیرش سیاست های مذهب زدای حکومت پهلوی نشدند و در حمایت از مرجعیت دینی خود به میدان آمدند. 
وی ادامه داد: اگر چه تا قبل از این تاریخ نیز در مقاطع مختلف و حساس مانند قیام تنباکو ، نهضت مشروطه و ملی شدن نفت باز هم شاهد حضور روحانیت در فضای سیاسی جامعه بوده ایم اما سال 42 پس از تقریبا 2 دهه انفعال سیاسی حوزه ها ، شاهد به صحنه آمدن روحانیت هستیم و این بار برخلاف وقایع گذشته که نیروهای مذهبی و غیرمذهبی، جریان های سیاسی و بسیج مردمی را در کنار یکدیگر هدایت می کردند، روحانیت تنها رهبر این قیام عظیم بود که قدرت مذهب و پیشگامی روحانیت را به حکومت وقت نمایاند. 
قمریان گفت: قیام 15 خرداد به رهبری امام خمینی (ره) از جمله وقایعی است که برانگیزاننده 2 حس متفاوت در افراد است ، اول اینکه کشته شدن تعداد زیادی از مردم بیگناه باعث تاسف و تاثر شد و از سوی دیگر این بسیج گسترده و غیرقابل پیش بینی مردم در حمایت از امام خمینی (ره) نشان از بین نرفتن روحیه مذهبی مردم در طی سال ها سیاست های مذهب زدایی رژیم پهلوی دارد. 
وی افزود: باید گفت که حداقل در طول تاریخ معاصر ، مذهب نقطه حساس جامعه ایران و نیز از کانون های مهم آغاز تحولات بوده است ، جامعه ایران خواه ناخواه یک جامعه سنتی- مذهبی است که عناصر این 2 حوزه در هم تنیده شده است و از این رو هرگاه حکومت ها در جهت مذهب زدایی یا دین ستیزی عمل کردند ، با مقاومت مردم مواجه شدند و در نهایت مردم پیروز این منازعه بوده اند. 
وی گفت: قیام 15 خرداد به رهبری امام راحل ، آغازگر تحولی نوین در ایران بود که سرانجام در 22 بهمن سال 57 با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ، مردم ایران به عزت و کرامت رسیدند و حکومت جمهوری اسلامی نیز به الگویی تمام عیار برای تمام آزادیخواهان جهان تبدیل شد.